In een woonomgeving die Goede Buren voor ogen heeft, is het heel normaal om anderen een handje te helpen.

Maar wat, als iemand meer zorg nodig heeft?

Stel je voor dat je buurvrouw, die in een rolstoel zit, iemand zoekt om eens per week een uurtje mee te zwemmen. Jij houdt ook van zwemmen, dus gaan jullie elke week gezellig een uurtje naar het zwembad. Geen probleem.

Maar als het om een verstandelijk gehandicapte buurvrouw gaat? Met wat begeleiding van buitenaf is ze uitstekend in staat om alleen te worden, maar dat zwembad ligt niet binnen haar bereik. Aan- en uitkleden gaat moeizaam, het is voor haar erg moeilijk om van de kledinghangers van anderen af te blijven en bij de kassa raakt ze in paniek omdat ze niet snapt dat ze haar abonnement moet laten zien. 
   Een vrouw zoals zij heeft intensievere hulp nodig. Er gaat ook meer tijd in zitten, en dan wordt het wekelijkse uurtje zwemmen al gauw méér dan alleen even zwemmen en eventueel je buurvrouw in de rolstoel helpen. Burenliefde kan dan misschien gaan veranderen in een verplichting waar je eigenlijk niet goed tegen opgewassen bent. Hier is iemand nodig die wat meer ervaring heeft met het omgaan met mensen zoals deze vrouw.
   Deze begeleider (m/v) kan bijvoorbeeld worden betaald met een Persoonsgebonden Budget, beter bekend als PGB. Het zwemmen zélf wordt hier niet uit vergoed, maar de begeleiding die de vrouw extra nodig heeft bij activiteiten rondom het zwemmen weer wel. Informeer eens bij Stichting Mee of www.pgb.nl voor de mogelijkheden.

De verstandelijk gehandicapte vrouw (laten we haar Marie noemen) heeft ouders die dergelijke zaken voor haar regelen. Ze hebben een PGB gekregen voor begeleiding bij het zwemmen en zoeken nu naar een geschikte begeleider. En dat valt niet mee, ontdekken ze. Het is ook eng om hun kwetsbare dochter "mee te geven" aan een willekeurige vreemdeling, en daarom zijn ze wat huiverig om daadwerkelijk op zoek te gaan naar een begeleider.
   Tijdens een gezellige buurtbarbecue vertellen ze hun zorgen aan Loes, een overbuurvrouw van Marie. Loes begrijpt het probleem. Ze kent Marie goed want ze zoekt haar regelmatig op. Loes helpt haar met kleine klusjes en ze zou best met haar willen gaan zwemmen, maar ze weet ook dat Marie bij het zwemmen intensievere begeleiding nodig heeft. Loes heeft ooit in de verzorging gewerkt en kent het klappen van de zweep. Maar Loes is tegenwoordig ZZP-er (zelfstandige zonder personeel) en dat vraagt ook de nodige tijd. Intensieve activiteiten als zwemmen met alles daar omheen kan ze echt niet opbrengen, omdat dat ten koste zou gaan van haar werk, en dus ook haar inkomen.
   "En als we jou nou eens van dat PGB gaan inhuren?" stelt de vader van Marie voor.
   Loes reageert verrast. Daar had ze nog niet aan gedacht! Was dat dan mogelijk?

Ja, dat is inderdaad mogelijk. Het hoeft niet altijd van een zorgbureau of professionele begeleider te komen. De vader van Loes kan een contract opstellen (te downloaden op www.svb.nl) waarin de werkzaamheden beschreven staan. Via datzelfde SVB (waar ook o.a. kinderbijslag geregeld wordt) kan hij eenvoudig en gratis laten regelen dat Loes elke maand keurig netto haar loon krijgt. Daar hoeft hij verder niets meer voor te doen, behalve de periodieke controles bij het zorgkantoor dat het PGB verstrekt en een tijdige vernieuwing van de indicatie bij gemeente, CIZ of Bureau Jeugdzorg, afhankelijk van de leeftijd, handicap of ziekte.

Het is natuurlijk niet de bedoeling dat diverse professionele zorgverleners en -bureaus zich masaal gaan vestigen in onze buurt. Professionele zorg wordt in principe van buitenaf geregeld. Maar zo af en toe moet het mogelijk zijn om een buurtbewoner met PGB in te huren. Zoals in het geval van Loes en Marie. Loes wilde Marie dolgraag helpen, maar deze intensieve begeleiding zou ten koste gaan van haar werk, en dus inkomen. En Marie had baat bij iemand die ze al kende en met wie ze vertrouwd genoeg was.

Een ander voorbeeld is de opvang van kinderen "met een etiketje". Ik ben zelf alleenstaande moeder van twee kinderen met Asperger, een aan autisme verwante stoornis. Het is heel moeilijk om opvang te regelen voor zulke kinderen, omdat andere kinderen ze "raar" vinden en gauw gaan pesten. Begeleiders zeggen dan dat dat kind het zelf heeft uitgelokt met zijn afwijkende gedrag. Inmiddels zijn ze oud genoeg om een uurtje alleen te zijn, maar het heeft veel energie van me gevraagd.
   Af en toe een middagje bij de buurvrouw zou in een Goede Burenwijk geen probleem moeten zijn, maar als het echt structureel elke dag na schooltijd is plus de vakanties, omdat de verzorgende ouder moet werken en het kind niet in de gewone BSO kan functioneren, kan een vergoeding vanuit het PGB misschien een mogelijkheid zijn.

Dit zijn zaken die zeker de moeite waard zijn om te bespreken: de schemerzone tussen belangeloze burenhulp en professionele begeleiding. Nogmaals, het is niet de bedoeling dat professionele hulpverleners zich in de wijk gaan vestigen om zo makkelijk aan hun klanten te komen! Maar er kunnen situaties zijn waarbij een bewoner dusdanig intensief betrokken is/wordt of wil zijn/worden, dat het ten koste gaat van zijn/haar werk of inkomen. Dan kom je in een lelijke spagaat terecht: je wil je buurman niet laten stikken, en bij jou voelt hij/zij zich vertrouwder dan bij een vreemd iemand van bijvoorbeeld de thuiszorg, hoe goed hij/zij ook is...